Gorączki plamiste - kiedy kleszcze podnoszą temperaturę

To nie jest scenariusz z odległych krajów ani ciekawostka z południa Europy. Najnowsze wyniki badań pokazują, że w Polsce pojawiły się kleszcze zdolne do przenoszenia patogenów dotąd kojarzonych głównie z cieplejszym klimatem.

W ramach inicjatywy „Narodowe Kleszczobranie” do analizy trafiły cztery nietypowe okazy kleszczy z rodzaju Hyalomma. To gatunki wyraźnie różniące się od dobrze znanych w Polsce kleszczy - są większe, szybciej się poruszają i nie ograniczają się do biernego czekania na żywiciela. Potrafią aktywnie go poszukiwać!

Badania przyniosły niepokojący wynik. W badanych osobnikach wykryto bakterie Rickettsia aeschlimannii. To drobnoustroje należące do grupy odpowiedzialnej za tzw. gorączki plamiste.

Gorączki plamiste to choroby, które rozwijają się zwykle w ciągu kilku dni od ukąszenia zakażonego kleszcza. Wywołują one przede wszystkim wysoką gorączkę, silne osłabienie oraz bóle mięśni i głowy. Często pojawia się również charakterystyczna wysypka plamista, a w miejscu ukąszenia może powstać zmiana zapalna z ciemnym strupkiem, określana jako tzw. „strup martwiczy”. Objawy te mogą początkowo przypominać zwykłą infekcję wirusową, co utrudnia szybkie rozpoznanie choroby.

W cięższych przypadkach zakażenie może prowadzić do powikłań obejmujących układ oddechowy, nerwowy lub krążenia. Choć w Europie śmiertelność jest niska, kluczowe znaczenie ma szybkie wdrożenie leczenia antybiotykowego, ponieważ nieleczone zakażenia mogą przebiegać ciężko i prowadzić do powikłań wielonarządowych.

Z perspektywy zdrowia publicznego najważniejsze pozostaje wczesne rozpoznanie objawów i szybka reakcja po ukąszeniu kleszcza. Im wcześniej wdrożone zostanie leczenie, tym mniejsze ryzyko powikłań i ciężkiego przebiegu choroby.

Dlatego tak ważny jest projekt „Narodowe Kleszczobranie”. Systematyczne monitorowanie występowania kleszczy, w tym gatunków takich jak Hyalomma, jest kluczowe dla wczesnego wykrywania nowych zagrożeń i oceny ryzyka epidemiologicznego w Polsce. Dzięki takim działaniom możliwe jest szybkie reagowanie, lepsze przygotowanie diagnostyczne oraz zwiększenie świadomości społecznej.